Share on facebook
بەڕێوەبەری پۆلیسی سۆران: سنوورێكی بەرفراوان و ئەمنیەتێكی توكمەمان هەیە
شەممە, 06 نیسان 2019 07:55


"داوامان كردووە لەشوێنی ئەو پۆلیسانەی دوورخرانەوە كارمەندی نوێمان بۆ دابمەزرێندرێن"

دیدار-محەمەد هەسنانی: بەڕێوەبەری پۆلیسی سۆران، بە وەكالەت، لە دیدارێكی زاری كرمانجیدا، تیشكدەخاتە سەر كارو چالاكی و پلانە ئەمنیەكانیان و دەشڵێت "سنورێكی بەرفراوان و ئەمنیەتێكی توكمەمان هەیە، هەروەها بۆ كەمكردنەوەی كەمی میلاكات، چاوەڕوانین كارمەندی پۆلیسی نوێمان بۆ دابمەزرێندرێن، لەشوێنی ئەوانەی كە كۆچیان كردووە بۆ هەندەران یان بەهۆی چەند هۆكارێك دوورخراونەتەوە.

لەبەردەوامی قسەكانیدا عەقید ئەڕسەلان حەمەدەمین غەفور، بەڕێوەبەری گشتی پۆلیسی سۆران بەوەكالەت، بەزاری كرمانجی راگەیاند "سنووری چالاكی بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی سۆران، سنوورێكی زۆر گەورەو بەرفراوانە هەم لە رووی جوگرافیاو هەم لە رووی دانیشتوانەكەی، واتە جوار قەزا لەخۆدەگرێت، لەوانە (سۆران، رواندز، مێرگەسۆر) چۆمان) هەروەها هاوسنوورین لەگەڵ توركیا و ئێران، لەو لاشەوە تا ئیدارەی راپەڕین، بێگومان ئەوەش پێویستی بە ئیمكانیاتی زیاتر و كارمەندی پۆلیسی پێویست هەیە، بۆ پاراستنی ئەمنیەتی ئەم ناوچانە".

بەڕێوەبەری گشتی پۆلیسی سۆران بەوەكالەت، ئەوەش ئاشكرا دەكات "كە لەكاتی دروستبوونی قەیرانی دارایی چەند كارمەندێكی پۆلیس وازیان هێناوەو رویان كردۆتە هەندەران، هەروەها هەندێك كارمەندی پۆلیس بەتۆمەتی ئەنجامدانی چەند كارێكی نا یاسایی لە ئەركەكانیان دوور خراونەتەوەو لە راژە دابڕاون، بەشێوەیەكی گشتی زیاتر لە (30) كارمەندی پۆلیسمان دابڕان، ئەمەش كاریگەری هەبووە لەسەر كەمكردنەوەی میلاكات، بەڵام بەپێی ئەم لێدوانانەی كە گوێبیستی بووینە لەلایەن بەڕێوەبەری گشتی پۆلیس، لەوانەیە لەداهاتوو شوێنی ئەم كارمەندانە پڕبكرێتەوەو پۆلیسی نوێمان بۆ دابمەزرێنن و ئێمەش لە چاوەڕوانیدان".

لەوڵامی ئەم پرسیارەی ئایا ئەركی كارمەندی پۆلیسی ئافرەت لەلای ئەوانەوە چییەو تاچەند سەركەووتوون لەبەڕێوەبردنی ئەركەكانیان؟ عەقید ئەڕسەلان حەمەدەمین غەفور، رایگەیاند "كارمەندی پۆلیسی ئافرەتمان هەیە زۆر چالاكن، بەشێوەیەكی گشتیش بەشی زۆریان لە رووی ئیداریەوە سوودیان لی دەبینین، بۆنموونە لەرووی بەكارهێنانی كۆمپیوتەر، یان بەشی هاتوو و رۆیشتوو ..هتد، لەهەمانكاتیشدا كارمەندی پۆلیسمان هەیە خولەكانی كۆلێژی پۆلیسیان تەواو كردووەو ئەفسەرن، هاوشانی ئەفسەرانی پیاو ئەرك و چالاكییەكانی خۆیان ئەنجام دەدەن، زۆر بە سەركەووتوانەو بە رێك و پێكی".

بەڕێوەبەری گشتی پۆلیسی سۆران بەوەكالەت، گووتیشی "لە سەنتەری قەزاكان بەشی تایبەت بە پۆلیسمان كردونەتەوە، هەروەها ئەو بنكەكانی پۆلیس كە لەسنووری قەزاكەو ناحیەكان كراونەتەوە، سەر بە هەمان بەش دەبن، بۆ راپەڕاندنی ئیش و كارەكانیان، بەگشتیش 19 بەشی پۆلیس لە سنوورەكەمان هەیە، هەریەكەو تایبەت بە ئەرك و كارەكانیان هەڵدەستن، خۆش بەختانە توانراوە بە هەماهەنگی ئیدارەو هێزە ئەمنییەكانی دیكە، ئەمنیەتی سنووری بەڕێوەبەرایەتیەكەمان پارێزراوبێت".

لەبارەی ئەوەی ئایا دیاردەی كوشتن و دزی و رووداوەكان بەشێوەیەكی گشتی كەمیان كردووە یان روو لە زیادبووندان؟ عەقید ئەڕسەلان حەمەدەمین غەفور، گووتی "وەك باسم لێوەكرد، لە سنوورێكی بەرفراوان رووداویش هەردەبێت، بەڵام ئەوەی گرینگە بە هەماهەنگی هێزە ئەمنییەكانی سنوورەكەمان، توانیومانە بە زووترین كات كۆنتڕۆلی رووداوەكان بكەین و تۆمەتباران رووبەڕووی یاسا بكەینەوە، بەڵام بەشێوەیەكی گشتی ئەم رووداوانەی زیاتر تۆمار دەكرێن، زیاتر بریتین لە رووداوەكانی هاتووچۆ، كە بەداخەوە خەڵكانێك بەم هۆیەوە دەبنە قوربانی، رووداوەكانی دیكەش بۆنموونە كوشتن هاوشێوەی ساڵانی ترە، بەڵام بەمشێوەیە نییە، هەروەها تاوانی دزی كردنیش كەمی كردووە، دیارە ئەوەش پەیوەستە بەباشتربوونی باروگوزەرانی هاووڵاتیان".  نیگەرانی خۆشی دەربڕی لەوەی كە نەك تەنها لە دەڤەری سۆران، بەڵكو لە زۆربەی شارو شارۆچكەو ناوچەكانی كوردستان، ئۆتۆمبێلی بێژمارەو تۆزووبا بوونیان هەیە، ئەوەش لە چەندین رووەوە كێشەو گرفت بەدوایی خۆیەوە دێنێت و دیاردەیەكی نایاساییە، دواكاریش بوو لەحكومەت و لایەنە پەیوەندیدار، هەوڵی تەواو بدرێت بۆ بنبڕكردن و نەهێشتنی ئۆتۆمبێلی تۆزوبا".

بەڕێوەبەری گشتی پۆلیسی سۆران بەوەكالەت، ئەوەشی ئاشكرا كرد "لەكاتی ئاهەنگ و بۆنەكاندا بە هەماهەنگی ئاسایش و هێزەئەمنیەكان و ئیدارەی دەڤەرەكە، پلانی توكمە دادەنێن، بۆ پاراستنی سەرو ماڵ و گیانی هاووڵاتیان، ئەمەش وایكردووە كە لەم جۆرە ئاهەنگ و بۆنانەدا كەمترین رووداو تۆمار بكرێن، بۆنموونە لە رۆژانی پشووی نەورۆز لەم هەفتەی رابردوودا جگەلە پاراستنی سەرو ماڵی هاووڵاتیان و گەشتیاران، لە هەمانكاتیشدا تیمی تایبەتی ئەمنیمان لە ناو شارو گەڕەكەكانی شارو شارۆچكەكانی دەڤەرەكە هەبووەو هێزە ئەمنییەكان توانیویانە سەرو ماڵی هاووڵاتیان بپارێزن، تا بە ئاسودەیی گەشت و سەیرانی خۆیان بكەن".

ئەوەشی ئاشكرا كرد "كە لە رۆژانی پشووی نەورۆز ئاگاداركراینەوە كە ئۆتۆمبێلێكی جۆری (پیكاب مەرزیە) لەگەڕەكێكی شاری سۆران دیار نەماوە، خۆشبەختانە لەلایەن پۆلیسی نەهێشتنی تاوان توانیان بۆ ماوەی دوو كاتژمێر ئۆتۆمبێلەكە بدۆزنەوە، كە بە گۆتەی خاوەنەكەی لە یەكێك لەكۆڵانەكان لەكاركەوتبووە، تا گەڕبووەوە ئۆتۆمێلەكە دیارنەمابوو، ئەم شوێنەی پۆلیس ئۆتۆمبێلەكەی لێی دۆزیەوە نزیكەی چەند سەد مەترێك دووربووە، لەم شوێنەی خاوەنەكەی ئۆتۆمبێلەكەی لێی راگرتبوو، كە لە گەراجێك واتە پەنایەك راگیرابوو، تۆمەتبارێكیش بەهۆیەوە دەستگیر كراوە، كەچی بە گۆتەی خۆی دەڵێت "ئۆتۆمبێلەكە لە شوێنێكی خراپ راگیرابوو بۆ پاراستن بردوومە، بەڵام هەر بە گومانی دزی هەژماركراوەو لێكۆڵینەوە بەردەوامە".

عەقید ئەڕسەلان حەمەدەمین، نیگرانیش بوو لەوەی كە بەشێكی زۆری بنكەكانی پۆلیس لە سنوورەكەیان لە خانووی كرێدان و بەم هۆیەوە ساڵانە برە پارەیەكی زۆر لەم بوارە خەرج دەكرێت، ئەوەشی خستەروو " هەرچەندە چەند ساڵێك لەمەوبەر لەلایەن قائیمقامیەتی سۆران، بۆ كەمكردنەوەی كرێی فەرمانگەو بنكەو بەڕێوەبەرایەتییەكان، شوێنیان لەم جۆرە بینایانە بكرێتەوە كە حكومین، ئەمەش جێگەی دەستخۆشی بوو، بەڵام لەهەمانكاتیشدا پێویستە هەر بنكەو بەشێكی تایبەت بە هێزەكانی پۆلیس بینایەی تایبەت بەخۆی هەبێت، لەگەڵ ئەوەشدا بینایەی بەڕێوەبەرایەتییەكەمان شوێنەكەی وەك پێویست نییەو شوێنی بەڕێوەبردنی كارەكانی ئێمەی وەك پێویست لێ نابێتەوە، هیوادارین لە داهاتوودا بتوانرێت ئەم گرفتانە چارەسەر بكرێت و بینایەی پێویستمان بۆ دروست بكرێت".

دەربارەی پێداویستیاكانی پۆلیس وەك ئۆتۆمبێلی فریاكەوتن و جل و بەرگی و ...هتد، بەڕێوەبەری گشتی پۆلیسی سۆران بەوەكالەت، گووتی "تا رادەیەك ئالیات و ئۆتۆمبێلی پێویستمان بۆ دابین كراوە، بەڵام بەپێی بەرفراوانی ناوچەكەمان و زیاتر بوونی چالاكیەكانمان، پێویستە لەمەودوا بەپێی جوگرافیای ناوچەكە ئۆتۆمبێل بۆ پۆلیس دابین بكرێت، بۆنموونە لەوانەیە پێویستیمان بە زیاتر لە 12 ئۆتۆمبێلی جۆری مەرزیە و مێكزەمینی تایبەت بە پۆلیس هەبێت كە بۆ سنووری ئێمە گونجاوان، لەبری ئەوەی كە جۆرە ئۆتۆمبێلێكمان بۆدابینكراوە واتە جۆرە فۆرتێكی گەورەن، زیاتر بۆ شوێنەكانی پانتای گونجاون، لەوانەیە لێرە مەجاڵی سوڕانەوەشیان نەبێت، لەگەڵ ئەم ئۆتۆمبێلانەی لەكاركەوتوون بیان بەنەوەو لەشوێنی ئەوانەوە ئۆتۆمبێلی دیكەمان بۆ دابین بكرێن".

سەبارەت بە جل و بەرگی پۆلیسیش، بەر لەدروستبوونی قەیرانی دارایی ساڵانە دووجار جل و بەرگ و پێڵاو پۆلیس دابین دەكرا، بەڵام لەم كاتەی قەیران دروستبوو، جل و بەرگ بۆ پۆلیس دابین نەكراوە، تەنها چەند جارێك بۆ پۆلیسی چالاكی مەدەنی دابینكراوە، هیوادارین بە تێپەڕبوونی ئەم قەیرانە، بتوانرێت جل و بەرگی پێدالویستی بۆ ئەفسەرو كارمەندانمان دابین بكرێت". بەڕێوەبەری گشتی پۆلیسی سۆران بەوەكالەت، ئەوەش دەخاتەروو "بەشێكی تایبەتمان هەیە بە پۆلیسی شارەوانی كە راستەوخۆ وەك ئیدارە سەر بەئێمەوەنە بەڵام وەك ئیش كردن راستەوخۆ پەیوەندیان بە قائیمقامیەت و شارەوانی سۆران هەیە، واتە هەر سەرپێچیەك لەسەر خانوو بەرەو زەووی میری لەناو شار بكرێت، لەهەموو بوارەكاندا تەنانەت رێكخستنی بازاڕو فرۆشیارانیش بەبڕیاری قائیمقامیەت و شارەوانی لە ئەستۆی ئەوان دایە، بەپێی چاودێریەكانمان زۆر سەركەوتوو بوونە لە ئەركەكانیاندا، لێرەوە دەستخۆشی لە ئەفسەری سەركەووتوو رائید فاخیر دۆسكی و كارمەندانمان لە پۆلیسی شارەوانی دەكەین، كە سەربەرزین بە كارەكانیان و هیوای بەردەوامبوونیان بۆ دەخوازین".

لەبارەی دیاردەی سوالكردن، عەقید ئەڕسەلان حەمەدەمین،  ئاشكرای دەكات "كە بەبەراورد بە ساڵانی رابردوو دیاردەی سوالكردن لە سۆران و ناوچەكە بەگشتی كەمی كردووە، ئەوانەش كە تائێستا لەسەر ئەم پیشەیە بەردەوامن، كەسانێكن خویان بەم دیاردەوە گرتووە، هەرچەند دوورشیان بخەنەوەو دەستگیریش بكرێن، دووبارە دەست بە سوالكردن دەكەنەوە، بەڵام وەك باسم كرد رێژەیەكی كەمن كە پەنا بۆ ئەم كارەیە دەبەن".

لەوڵامی ئەم پرسیارەی ئایا دوای نەمانی پاشەكەووتی مووچەی فەرمانبەران و هێزەكانی ناوەخۆ، دەوامی كارمەندانی پۆلیس گۆڕانكاری بەسەردا هاتووە؟ بەڕێوەبەری گشتی پۆلیسی سۆران بەوەكالەت، رایگەیاند "لەوانەیە دەوامی پۆلیس جیاوازتربێت لە هی بەشێك لەكارمەندانی دیكەی حكومی، چونكە ئەركی هیزە ئەمنییەكان ئامادەباشیەو سەرەڕای قەیرانی دارایی، هێزەكانی پۆلیس توانیویانە ئەركەكانیان بەشێوەیەكی سەركەووتوانە بەڕێوەبەرن، بەڵام لە هەمانكاتیشدا دوای هەڵوەشاندنەوەی بڕیاری پاشەكەووتی مووچە، نووسراومان بۆ هاتووە كە دەوامی پۆلیس رۆژانە لەكاتژمیر 8ی بەیانیەوە تا كاتژمێر 3ی دوای نیوەڕۆ بێت".

لەبارەی گۆڕانكاریەكانی پۆلیس و پۆستەكانی بەوەكالەت، عەقید ئەڕسەلان حەمەدەمین،  ئەوە دەخاتەڕوو "هەر بەڕێوەبەرو بەرپرسێك چەند ساڵێك لە پۆستەكەی بەردەوام بوو، پێویستە بگۆڕدرێ‌ لەوانەیە لەشوێنیكی دیكە سەركەووتوتربێت، دیارە لەبەڕێوبەرایەتی پۆلیسی سۆرانیش گۆڕانكاریەكان بەردەوام بووەو ئەنجامی باشیشی هەبووە، دەربارەی پۆستی بەوەكالەتیش تەنانەت من خۆم زیاتر لە سالێك و چەند مانگێكە وەك بەڕێوەبەری پۆلیسی سۆران بەوەكالەت دەست بەكارم، دەبێت وڵامەكەی لەسەرووی خۆمانەوە بێت و دەتوانن پرسیار رووبەڕووی ئەوان بكەنەوە.